De luchtkwaliteitsindex, afgekort LKI, maakt losse metingen van stoffen zoals fijnstof, stikstofdioxide en ozon leesbaar in een score van 1 tot en met 11. VentiLens gebruikt die score als ventilatiesignaal: een lage score betekent weinig luchtverontreiniging en is meestal gunstig om te ventileren, een hoge score betekent veel luchtverontreiniging en vraagt om terughoudendheid met buitenlucht. Daardoor hoef je niet eerst alle meetwaarden apart te interpreteren.
Een LKI is geen straatmeting voor je voordeur. De actuele toestand komt uit RIVM Luchtmeetnet. Zo’n station staat op een vaste plek en meet de lucht daar, bijvoorbeeld aan de rand van een stad of langs een drukke verkeersroute. VentiLens gebruikt primair de officiële RIVM-LKI en toont daarnaast welke actuele stationmetingen in de tabel beschikbaar zijn. Bekijk bijvoorbeeld Amsterdam, Utrecht en Den Haag naast elkaar: de score kan verschillen door verkeer, windrichting en het type meetstation.
De schaal van 1 tot en met 11
Op VentiLens loopt de ventilatie-LKI van goed naar zeer slecht:
| Score | Label | Praktische betekenis |
|---|---|---|
| 1 tot 3 | Goed | Een geschikt moment om binnenlucht te verversen. |
| 4 tot 6 | Matig | Ventileren kan, maar kies een kort en gericht moment. |
| 7 tot 8 | Onvoldoende | Houd basisventilatie aan en weeg extra luchten af met de binnenlucht. |
| 9 tot 10 | Slecht | Houd basisventilatie aan, beperk extra luchten en lucht kort aan de schoonste gevel als binnenlucht dat vereist. |
| 11 | Zeer slecht | Houd basisventilatie aan, beperk extra luchten en lucht kort aan de schoonste gevel als binnenlucht dat vereist. |
Die labels zijn bewust praktisch. Bij LKI 5 hoef je ramen niet direct dicht te houden, maar langdurig luchten aan een drukke straat is vaak minder aantrekkelijk. Bij LKI 9 is buitenlucht juist ongunstig en is kort, gericht ventileren verstandiger dan ruim luchten.
Welke stof bepaalt de score?
De index kan oplopen door verschillende stoffen. PM2.5 is fijnstof dat diep in de longen kan komen. NO2 hangt vaak samen met verkeer en verbranding. Ozon speelt vooral bij zonnig en warm weer een rol, ook buiten de stad. Daarom toont VentiLens bij stationpagina’s ook de meettabel, niet alleen het eindlabel. Als PM2.5 of O3 niet als actuele stationmeting beschikbaar is, meldt de pagina dat expliciet.
Waarom AQICN anders kan lijken
AQICN gebruikt de US EPA AQI-schaal van 0 tot 500. Die heeft andere grenswaarden, middelingstijden, categorieën en labels dan de Nederlandse LKI van 1 tot en met 11. Een AQICN-label en een VentiLens-label zijn daarom niet één-op-één vergelijkbaar, ook niet wanneer ze over dezelfde plaats gaan.
Zo gebruik je de LKI thuis
Gebruik de LKI als buitenluchtcheck, niet als vervanging voor binnenmeting. Binnen kan CO2 snel oplopen door slapen, werken, bezoek of koken. Is de LKI goed, dan is dat een sterk signaal om ramen of roosters open te zetten. Is de LKI matig of slecht, kijk dan of kort spuien genoeg is en meet binnen of ventileren echt nodig is. De combinatie van buiten-LKI en een CO2-meter geeft het meest bruikbare antwoord op de vraag of je nu verstandig kunt ventileren.